کوروش کبیر شاه شاه هان

قلم کوروش کبیر

کوروش کبیر، شاه شاهان

مگر می شود درباره خواص و برگزیدگان ایران و حتی جهان عهد باستان تعمق و جستجو کرد ولی نامی از شاه شاهان کوروش کبیر نیافت؟ و مگر می شود سخن از عدالت گستری و عدالت پروری به میان آورد و به نام کوروش کبیر نرسید؟ در واقع کوروش کبیر که همه ما ایرانی ها آنرا پدرایران زمین می دانیم هیچگاه همتایی چون خود نداشته و نخواهد داشت.

چنانکه بنابر روایت تاریخ نویسان و مورخان برجسته ای چون هرودوت که معتقد بود هیچ پارسی یافت نمی شود که بتواند خود را با کوروش کبیر مقایسه کند و از این رو کتابش را درباره ایران و یونان نوشته تا کردارهای شگفت انگیز این دو ملت بزرگ هیچوقت فراموش نشود و اصولا کوروش کبیر را مردی بزرگ و آزاده می دانست که به مردم ایران و سرزمین های تحت تابعه خود آزادی بخشیده بود.

و همینطور گزنفون که کوروش کبیر را برترین و بزرگترین مرد تاریخ و پاکدل ترین انسان زمان خود می داند و او را انسانی والامنش، صلح طلب و نیک منش می نامد. یا ویل دورانت که کوروش را جزو افرادی می داند که برای فرمانروایی آفریده شده بود و… با اینحال این حجم از تعاریف نیک و صفات برگزیده باعث خواهد شد تا همه ما ایرانیان به وجود چنین فرمانروای دادگری در تاریخ  فرهنگ و تمدن ایران زمین ببالیم و بدان افتخار کنیم و هرساله روز گرامیداشت این ابرمرد تاریخ ایران؛ کوروش کبیر، شاه شاهان را در روز ۷ آبان جشن بگیریم.

زندگینامه کوروش کبیر

کوروش کبیر اولین و نخستین پادشاه سلسله هخامنشی و بنیانگذار آن است که به مدت سی سال بین سالهای ۵۲۹ تا ۵۵۹ پیش از میلاد دارای امپراطوری قدرتمندی در پهنه وسیعی از سرزمین های آسیا بوده است. آنچه از آثار تاریخی برجای مانده از آن دوره از جمله استوانه کوروش استنباط می شود خود را فرزند کمبوجیه شاه بزرگ انشان، نواده کوروش، شاه بزرگ انشان، نواده جیش پیش، شاه بزرگ انشان از خانواده ای که همیشه شاه بوده می داند. همچنین برخی منابع تاریخی، ماندانا دختر آستیاگ را مادر کوروش می دانند و معتقدند که کوروش کبیر حاصل ازدواج کمبوجیه یکم و ماندانا بوده است.

و جالب است بدانید که کوروش با وجود اینکه شاه شاهان بود اما تنها یک همسر به نام کاساندان اختیار کرده بود و از او دو فرزند پسر به نام های کمبوجیه و بردیا و سه دختر به نام های آتوسا، رکسانا و آرتیستون داشت که بعدها یکی از دو فرزند پسرش به نام کمبوجیه  را به عنوان شاه بابل انتصاب می کند که به نوعی همچون جانشین وی نیز محسوب می شد. و اما در مورد مرگ کوروش کبیر روایت تاریخی معروفی وجود دارد که می گوید او در جنگ با اقوام چادرنشین ماساگتها در مرزهای شمال شرقی امپراطوری اش کشته شده است و پس از مرگ وی جانشینش کمبوجیه به مرزهای شمال شرقی رفت و به آنجا سر و سامان داد.

قلم یوروپن کوروش

چرا کوروش هخامنشی را کوروش کبیر می نامند؟

شاید اگر کل تاریخ ایران را ورق بزنید کمتر از تعداد انگشت های یک دست پادشاه با پسوند کبیر بیابید و در واقع فقط چهار پادشاه با این لقب خوانده می شوند که نخستین آن کوروش کبیر است و سایر پادشاهان کبیر معروف این سرزمین به ترتیب داریوش کبیر، شاه عباس کبیر و نادرشاه کبیر نام داشته اند. اما محبوب ترین و شناخته شده ترین و در عین حال پدر ایران زمین را کوروش کبیر می دانیم و سوال اصلی هم اینجاست که چرا نام کوروش را با پسوند کبیر می آوریم؟ و اصلا چرا به این لقب می خوانیمش؟  

ابتدا می خواهیم به ذوالقرنین خواندن کوروش کبیر در قرآن اشاره کنیم که در سوره کهف آیه ۸۳ تا ۹۸ از پادشاهی صحبت می شود که خداوند همه نوع کامیابی بدو بخشید و از مغرب تا به جایی که آفتاب غروب می کند و از مشرق تا جایی که آفتاب طلوع می کند رفت و سپس از جنوب به شمال تا به پای دو کوه رسید که در کنار آن قومی زندگی می کردند که از او خواستند تا میان آنها و قبیله های بیشمار یاجوج و ماجوج سدی بسازد و او آن سد را ساخت و… همچنین به کار بردن کلمه ذوالقرنین (صاحب دو شاخ که مجاز از دو عمر است) با توجه به مجسمه کوروش در پاسارگاد که تصویری برجسته از کوروش با تاجی دارای دو شاخ را نشان می دهد این ظن که کوروش کبیر، شاه شاهان همان ذوالقرنین است را تقویت می کند.

با اینحال آنچه از تفاسیر اندیشمندان بزرگ اسلام چون ابوالکلام و سپس تایید نظرات وی توسط عبدالمنعم النمر که بالاترین مقام دینی و اسلام شناس برجسته معاصر است بر می آید اینکه ذوالقرنین بر اساس صفاتی که از کوروش در منابع مذهبی کتب مقدس و منابع تاریخی یونان به اضافه مجسمه کوروش و فتوحات او و… وجود دارد، همان کوروش کبیر است. اما علاوه بر این کبیر نامیده شدن کوروش کبیر را باید در بسیاری از عوامل دیگر نیز جست مثلا  درگستردگی پهنه حکومت کوروش در پی پیروزی های متعدد در جنگ های مختلف که او را تبدیل به فاتحی بزرگ کرد، احترام به سنت و ادیان سرزمین هایی که فتح می کرد، شجاعت، سیاستمداری و نبوغ بالا، نوآوری در حکومت و فرمانروایی، عدالت و صداقتش و… دانست. او جزو معدود کسانی است که ۳ امپراطوری را ساقط کرد ولی فرمانروایان آنها را نکشت و فقط به تبعیدشان رضایت داد.

برخی از مدل های یوروپن

خدمات کوروش کبیر

قطعا یکی از مهمترین دلایل آوازه و محبوبیت کوروش کبیر، شاه شاهان را باید خدمات شایسته و ارزنده آن برای ایران زمین عهد خویش، ایران باستان دانست. او را باید بنیانگذار فرهنگ و تمدن شهرنشینی  هخامنشی قلمداد کرد و کسی است که توانست بین مادها با پارسی ها اتحاد ایجاد کند و امپراطوری قدرتمندی را بوجود آورد. او اولین کسی است که سیستم استخدام دولتی به صورت لشگری و کشوری و سپس مکانیزم ۴۰ سال خدمت و بازنشستگی و گرفتن مستمری را در ایران بنیان نهاد و… اما آنچه از خدمات کوروش کبیر را می توان پر اهمیت تر از سایر خدماتش قلمداد کرد خدماتی است که او برای ایجاد عدالت و بنیان نهادن حقوق بشر و احترام به ادیان مختلف و توسعه آزادی های مختلف فردی و اجتماعی و… انجام داد. 

با اینحال وجود همین صفات نکو و پسندیده و خدمات گسترده او اعم از خدمات ارزنده انسانی و… در کنار منش و رفتار والای شاهانه که همگی مبتنی بر حکومتی عدل مدارانه بود سبب می شد تا ایرانی ها او را پدر، یونانی ها او را سرور و قانون گذار، یهودی ها او را مسح شده توسط پروردگار و بابلی ها او را مورد تایید مردوک بدانند.

میراث کوروش کبیر برای دنیای امروز

امروز با وجود اینکه در قرن بیست و یکم زندگی می کنیم و علوم و معارف جدید شکل گرفته اند و الگوهای نوین و امروزی پدید آمده اند اما با اینحال برگزیدگان و خواص عهد باستان همچنان میراث فکری و فرهنگی خود را به روزگاران بعد از خود نیز انتقال داده اند. یکی از این میراث ها متعلق به کوروش کبیر است که پس از پیدا شدن استوانه کوروش کبیر بر ما روشن شد و امروز آن را بنیان حقوق بشر جهان می دانیم که در سال ۱۹۷۱ بدلی نیز از آن ساخته شد و اکنون در مقر سازمان ملل نصب گردیده است. لذا می توان یکی از میراث های برجای مانده از کوروش کبیر، شاه شاهان برای دنیای امروز را مبانی حقوق بشری دانست که طبق آنچه از نوشته های استوانه کوروش استخراج شده به روشنی واضح است.

حتی گفته می شود که کوروش بر سومین رئیس جمهور آمریکا و نویسنده پیش نویس اعلامیه استقلال که از پدران بنیانگذار آمریکا نیز می باشد یعنی توماس جفرسون تاثیر گذاشته است و این از توصیه ای که او در نامه ای که به نوه اش نوشته است و او را تشویق به خواندن اول از همه کوروش نامه می کند، بروشنی هویداست.

خودنویس یوروپن کوروش

برخی از جملات و سخنان کوروش کبیر

همیشه شنیدن و خواندن جملات و سخنان بزرگان و برگزیدگان کمک می کند تا به شناخت بهتری از افکار و اندیشه های آنها دست یابیم. لذا ما تصمیم گرفتیم بخش بسیارکوچکی از جملات و سخنان کوروش کبیر، شاه شاهان یا منتسب به او را برای شما در اینجا بیاوریم. برخی از جملات و سخنان کوروش کبیر که می گوید:

  • ای پسر من بشنو تو را می گویم که برترین بخشش ها تعلیم و تعلم هست زیرا مال و مکنت زوال پذیرد و چهارپایان بمیرند ولی دانش و تربیت باقی ماند.
  • من یاور یقین و عدالتم من زندگی ها خواهم تولید، من خوشی های بسیار خواهم آورد من ملتم را سربلند ساحت زمین خواهم کرد، زیرا شادمانی او شادمانی من است.
  • انسان همان می شود که غالبا به آن فکر می کند.
  • با زن فرزانه و شرمگین عروسی کن و او را دوست بدار و خود برای خود زن انتخاب کن و زن دیگری را فریب مده تا روانت گناه کار نگردد.
  • مردی را به دامادی خود برگزین که نیکخو، درست و دانا باشد، اگر بسیار مسکین است بسیار عیب نیست مال و مکنت از یزدان رسد.
  • چون خوشی رسد بسیار خشنود و غره مشو و چون سختی رسد غمگین و افسرده مباش زیرا هر خوشی یک ناخوشی و هر نیکی یک بدی در پی دارد
  • اگر برای اداره امور کشور نیاز به یاری داشتید همکاران خود را از میان اشخاص شریف و اصیل برگزین.
  • باید این درس را نیک آموخت که خوشی و سعادت انسان به رنج و زحمتی که در تحصیل آن به کار برده است بستگی و ارتباط دارد.
  • جهان گیری کار عظیمی است اما جهان داری کاری بس عظیمتر است. به چنگ آوردن امپراتوری در اثر جسارت و جنگ آوری است اما حفاظت آن بدون حزم و درایت و مراقبت پیوسته محال است.
  • کسی را فریب مده تا دردمند نشوی
  • فرمانروا به باور من باید که نشان تفاوت اش با مردمان نه در زندگانی آسوده و پرآرایه باشد که در پیش اندیشی ها باشد و در خرد و در شوق وی به کار
  • من کوروش هخامنشی فرمان دارم که بر حردمان ملال نرود که ملال مردمان ملال من است و شادمانی مردمان شادمانی من. بگذارید هر کس به آیین خویش باشد. زنان را گرامی بدارید. فرودستان را دریابید و هرکس به تکلم قبیله خویش سخن گوید.گسستن زنجیرها آرزوی من است. ما شب و شقاوت را خواهیم زدود و زندگی را ستایش خواهیم کرد. تا هست سرزمین من آسمانی باد.

۷ آبان روز کوروش کبیر

هر ساله ما ایرانی ها در روز بزرگداشت کوروش کبیر که مصادف با روز هفتم آبان است و گفته می شود که در این روز کوروش کبیر وارد دولت شهر بابل شد و یهودیان اسیر را آزاد کرد جشن می گیریم و یاد و نام پدر ایران زمین کوروش کبیر، شاه شاهان را که نماد مهر و عطوفت و بزرگمردی و عدالت است، قدر می نهیم. هر چند این روز بطور رسمی در تقویم ملی ایرانیان ثبت نشده است اما هر سال در این روز ایرانیان بسیاری در آرامگاه وی که در فاصله حدود یک کیلومتری جنوب غربی کاخ های پاسارگاد در شیراز قرار دارد دور هم جمع می شوند و روزش را گرامی می دارند.

محصولات و خدماتی که به یاد کوروش کبیر ارائه می شوند

کوروش کبیر به واسطه محبوبیت و ارزش و جایگاهی که در بین عموم مردم ایران و حتی جهان دارد همواره مورد توجه صنوف مختلف و انواع کسب و کارها نیز بوده است و هر یک به نوعی خواسته اند محصولات و خدمات خود را با این محبوبیت پیوند دهند لذا همواره از تولید محصولات یا ارائه خدماتی که به نوعی دربردارنده نام و تصویر کوروش کبیر باشد استقبال کرده اند. از نامگذاری هتل های بزرگ و لوکس پنج ستاره به نام کوروش گرفته تا محصولات کوچک و بزرگی چون قلم یوروپن کوروش که درپوش آن به شکل منشور کوروش طراحی شده است تا ادای دینی به این پادشاه بزرگ و به نوعی یادآور تاریخ پرفروغ گذشته کشور ایران باشد. به هرحال وقتی محبوبیت قلبی و باطنی باشد نه زوری و اجباری، راه یادکردن و بزرگداشت آن نیز پیدا خواهد شد.

کلیدواژه : کوروش کبیریوروپن
مجید فرد
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

13 + 20 =